Đằng sau quyết định từ chức bất ngờ của Đại sứ Mỹ tại LHQ

Đại sứ Mỹ tại LHQ Nikki Haley ngày 9-10 (giờ Mỹ) bất ngờ nộp đơn từ chức và được Tổng thống Donald Trump chấp thuận, động thái làm dấy lên nhiều đồn đoán về nhân vật thay thế bà.

Tổng thống Donald Trump và bà Nikki Haley trong cuộc gặp ngày 9-10 tại Phòng Bầu dục. Ảnh: AFP
Tổng thống Donald Trump và bà Nikki Haley trong cuộc gặp ngày 9-10 tại Phòng Bầu dục. Ảnh: AFP

Thông báo với báo chí trong buổi gặp gỡ bà Haley tại Phòng Bầu dục, Tổng thống Trump cho biết bà Haley bày tỏ nguyện vọng “muốn nghỉ ngơi” từ 6 tháng trước. “Bà ấy nói với tôi khoảng 6 tháng trước rằng muốn nghỉ ngơi một thời gian”, ông Trump cho biết. Tổng thống Mỹ nói thêm rằng người kế nhiệm sẽ được công bố “trong hai hoặc ba tuần tới”. Tổng thống Trump cho biết, Đại sứ Haley sẽ rời nhiệm sở “vào cuối năm nay”, tuy nhiên không nêu cụ thể thời gian. Điều này cho thấy bà Haley sẽ không kết thúc công việc ngay sau khi nộp đơn từ chức.

Trong khi đó, nữ đại sứ 46 tuổi cho biết, đảm nhận cương vị Đại sứ tại LHQ là vinh dự trong cuộc đời bà nhưng đây là lúc phải rời khỏi chính quyền ông Trump. Cựu thống đốc bang Nam Carolina khẳng định: “Không có lý do cá nhân. Điều quan trọng là các quan chức chính phủ phải hiểu thời điểm mà họ nên rời đi”. Bà Haley cũng không tiếc lời khen ngợi chính sách đối ngoại của ông Trump và cho rằng, Mỹ được tôn trọng. “Tôi muốn khẳng định rằng chính quyền và tổng thống hiện nay là những chiến binh mạnh mẽ nhất. Các nước có thể không thích điều Mỹ làm nhưng họ tôn trọng cái chúng ta làm”, bà Haley cho hay.

“Quan điểm cứng rắn của Mỹ” tại LHQ

Quyết định từ chức của bà Haley đã khiến hàng loạt nhà ngoại giao cấp cao trong chính phủ Mỹ bất ngờ. Cố vấn an ninh John Bolton và Ngoại trưởng Mike Pompeo thậm chí còn không hiểu chuyện gì đang diễn ra. Trong khi đó, các nhà lập pháp đảng Cộng hòa dành những lời ngợi khen cho bà Haley sau những đóng góp của bà. Thượng nghị sĩ bang Nam Carolina, Lindsey Graham cho rằng bà Haley là đại diện thực sự của cải cách tại LHQ.

Bà Nikki Haley được ông Trump bổ nhiệm vào vị trí đại sứ Mỹ tại LHQ ngày 24-1-2017, chỉ 4 ngày sau lễ nhậm chức Tổng thống. Trước đó, bà giữ chức thống đốc bang Nam Carolina. Là một trong số ít phụ nữ trong nội các của Tổng thống Trump, bà Haley được đánh giá là người luôn có những phát ngôn mạnh mẽ, bảo vệ chính sách của nhà lãnh đạo Mỹ, mặc dù đôi khi giống như “thêm dầu vào lửa”.

Bà thường xuyên đưa ra các chỉ trích gay gắt về Nga và Syria tại LHQ. Bà Haley thể hiện quan điểm cứng rắn về vấn đề Iran và biện hộ cho việc Mỹ cắt giảm viện trợ nước ngoài. Hồi đầu năm, bà đã cáo buộc Hội đồng Nhân quyền LHQ “thiên vị” và tìm cách chống lại Mỹ và Israel. Bà ủng hộ việc dừng viện trợ cho cơ quan LHQ giúp người tị nạn Palestine hay quyết định dời đại sứ quán Mỹ từ Tel Aviv tới Jerusalem khi phải đối mặt với rất nhiều chỉ trích từ quốc tế. Bà cũng là người góp tiếng nói gây áp lực với Trung Quốc, buộc Bắc Kinh phải đưa ra các hình thức trừng phạt mạnh tay hơn với Triều Tiên.

Bà Haley từng được đánh giá là nhà ngoại giao “yêu thích” của ông Trump, “ngôi sao đột phá” của Mỹ tại LHQ. Bà khẳng định: “Nếu tôi bất đồng về điều gì và tin rằng việc đó đủ quan trọng để nói với tổng thống, tôi sẽ nói. Và ông ấy luôn lắng nghe”.

Tại sao?

Tuyên bố đột ngột của Haley khiến nhiều người đặt câu hỏi, tại sao lại xảy ra bây giờ?

Tại cuộc họp báo tại Phòng Bầu dục, bà Haley phủ nhận thông tin cho rằng bà từ chức để chạy đua vào ghế Tổng thống Mỹ năm 2020 và cạnh tranh trực tiếp với ông Trump, đồng thời khẳng định sẽ tiếp tục ủng hộ Tổng thống Trump cũng như chính quyền của ông. “Với những câu hỏi về năm 2020, không, tôi không tranh cử tổng thống vào năm 2020”, bà Haley nói. “Tôi mong chờ được hỗ trợ cho tổng thống vào kỳ bầu cử tiếp theo”.

Tuy nhiên, bà Haley không chạy đua cho vị trí Tổng thống năm 2020 không có nghĩa là bà không tranh cử vị trí này nữa. Nếu ông Trump thắng cử vào năm 2020, bà Haley sẽ có nhiều tự do hơn Phó Tổng thống Mike Pence để theo đuổi tham vọng tổng thống vào năm 2024. Không ứng cử viên nào có mối quan hệ tốt với các quan chức trong chính quyền Tổng thống Trump nhưng lại không phải lúc nào cũng đồng ý với các quyết định của ông như bà Haley. Còn Nếu ông Trump thất bại trong cuộc bầu cử vào năm 2020, bà Haley ngay lập tức đứng đầu danh sách các ứng viên đảng Cộng hòa tiềm năng cho năm 2024. Dù bất cứ điều gì xảy ra vào năm 2020, bà Haley là ứng viên tuyệt vời nhất của đảng Cộng hòa: một người có kinh nghiệm làm thống đốc, có một lý lịch ngoại giao sáng sủa, được các cử tri đánh giá cao và xuất phát từ một tiểu bang quan trọng.

Trong khi đó, nguồn tin của CNN tiết lộ một trong những lý do bà Haley từ chức là tài chính. Theo các số liệu tài chính năm 2018 của bà Haley được công bố, bà hiện đang có một khoản nợ lớn gồm khoảng 25.000 – 65.000 USD trong các thẻ tín dụng, một tài sản thế chấp hơn 1 triệu USD và một khoản tiền mượn từ ngân hàng khoảng 250.000 – 500.000 USD. Ngoài ra, bà có hai con, một người đang học cao đẳng và người còn lại cũng sắp bước vào đại học. Đó là lý do bà cần một công việc trong các Cty tư nhân với mức lương cao hơn.

*****
*****

Chứng khoán Mỹ bị bán tháo, Dow Jones sụt giảm 836 điểm

Không chỉ tập trung vào hai nhóm công nghệ và công nghiệp, sự bán tháo cổ phiếu ở Phố Wall diễn ra trên diện rộng…

Các nhà giao dịch cổ phiếu trên sàn NYSE ở New York, Mỹ - Ảnh: Reuters.
Các nhà giao dịch cổ phiếu trên sàn NYSE ở New York, Mỹ – Ảnh: Reuters.

Thị trường chứng khoán Mỹ ngày 10/10 có phiên giảm điểm tồi tệ nhất kể từ tháng 2, khi những mối lo ngại mới về ảnh hưởng của chiến tranh thương mại Mỹ-Trung khiến các cổ phiếu công nghệ và công nghiệp bị bán tháo ồ ạt.

Song song với việc tháo chạy khỏi cổ phiếu, các nhà đầu tư mua mạnh trái phiếu kho bạc Mỹ, vàng và đồng Yên Nhật để tìm kiếm sự an toàn.

Theo tin từ Bloomberg, không chỉ tập trung vào hai nhóm công nghệ và công nghiệp, sự bán tháo cổ phiếu diễn ra trên diện rộng, đẩy chỉ số S&P 500 xuống mức thấp nhất 3 tháng, chỉ số Dow Jones mất tới 836 điểm, còn chỉ số Nasdaq “bốc hơi” hơn 4% – đánh dấu phiên giảm tệ nhất 7 năm.

Trong số 30 cổ phiếu blue-chip thuộc Dow Jones, không một cổ phiếu nào thoát khỏi sắc đỏ, trong đó cổ phiếu Boeing và Caterpillar cùng sụt ít nhất 3,8%.

Trong S&P, cổ phiếu công nghệ đầu sự giảm điểm bằng phiên giảm thứ 5 liên tiếp của nhóm, chuỗi phiên giảm dài nhất của nhóm này kể từ khi ông Donald Trump đắc cử Tổng thống Mỹ.

Cổ phiếu Microsoft sụt 5,4%, cổ phiếu Apple mất 4,6%, cổ phiếu Amazon sụt 6,2%, và cổ phiếu Google lao dốc 4,6%. Cổ phiếu hãng sản xuất con chip AMD giảm 8,2%, trong khi cổ phiếu các công ty chất bán dẫn khác như Intuit, Salesforce và Nvidia giảm trên 7% mỗi cổ phiếu.

Toàn nhóm công nghệ thuộc S&P sụt 4,8% phiên này, đánh dấu phiên tồi tệ nhất kể từ ngày 18/8/2011.

Giới đầu tư càng bất an khi công ty thiết bị công nghiệp Fastenal tuyên bố rằng cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung đang đẩy giá vật liệu đầu vào tăng và sẽ khiến tỷ suất lợi nhuận của hãng suy giảm.

Cổ phiếu hãng mỹ phẩm Estee Lauder và nhà bán lẻ nữ trang cao cấp Tiffany trượt mạnh sau khi công ty đồ hiệu Pháp LVMH xác nhận Trung Quốc đang siết chặt kiểm soát việc du khách nước này mang đồ hiệu từ nước ngoài về trong bối cảnh căng thẳng thương mại ở mức cao.

Chỉ số VIX đo lường sự biến động của thị trường lần đầu tiên vượt ngưỡng 20 điểm kể từ tháng 4. Giá dầu thô WTI sụt dưới ngưỡng 75 USD/thùng do lo ngại về sự suy giảm nhu cầu dù một trận bão lớn vẫn đang di chuyển trên Vịnh Mexico, chuẩn bị đổ bộ vào bang Florida.

Trước phiên sụt giảm của chứng khoán Mỹ, thị trường châu Âu cũng đã trải qua một phiên tồi tệ, với các chỉ số chính đồng loạt giảm trên 1%. Dẫn đầu sự giảm điểm của chứng khoán châu Âu phiên này là cổ phiếu các hãng sản xuất con chip, như cổ phiếu AMS mất 5,9% và cổ phiếu STMicroelectronics sụt 5,8%.

Phát biểu trước báo giới tại Nhà Trắng hôm thứ Ba, Tổng thống Mỹ Donald Trump một lần nữa dọa áp thuế quan bổ sung lên thêm 267 tỷ USD hàng hóa Trung Quốc. Ngày thứ Tư, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cảnh báo cuộc chiến thương mại tiếp tục leo thang có thể châm ngòi cho khủng hoảng tài chính toàn cầu. Trước đó, IMF đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế thế giới năm nay và năm tới.

Vào thời điểm chỉ còn vài ngày nữa là bước vào mùa báo cáo kết quả kinh doanh quý 3 ở Phố Wall, đã xuất hiện nhiều dấu hiệu cho thấy các công ty có thể sẽ không đưa ra được mức tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận khả quan như mấy quý trước – một nhân tố chính thúc đẩy thị trường đi lên từ đầu năm đến nay. Các nhà đầu tư đang lo ngại rằng chiến tranh thương mại sẽ khiến lợi nhuận bị siết lại.

Lúc đóng cửa, Dow Jones giảm 2,2%, còn 25.598,74 điểm. S&P mất 3,29%, còn 2.785,68 điểm. Nasdaq tuột 4,08%, còn 7.422,05 điểm.

Được giới đầu tư tăng mua, đồng Yên Nhật tăng giá hơn 0,5% so với USD, đạt mức 112,36 Yên đổi 1 USD.

Giá trái phiếu kho bạc Mỹ cũng tăng, đẩy lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm giảm còn 3,1931%, sau khi đạt đỉnh của 7 năm vào tuần trước.

Giá vàng giao ngay tại New York tăng hơn 5 USD/oz, đóng cửa ở mức hơn 1.195 USD/oz.

Leave A Reply